Hiệu ứng sai lầm - Hiệu ứng pratfall: Tại sao người không hoàn hảo lại được yêu quí hơn?

Tại sao chúng ta lại dành thiện cảm cho những gì không hoàn hảo hơn? Tại sao một vài người mắc sai lầm thì được yêu quí hơn trong khi những người khác bị chỉ trích? Hiệu ứng sai lầm (hiệu ứng Pratfall)  có thể sẽ giúp bạn lý giải những nghịch lý trên.

Đầu tiên, hãy cùng xem xét trường hợp của Jennifer Lawrence. J-Law là ngôi sao, nữ diễn viên Hollywood có trong tay nhiều vai diễn nổi tiếng, có thể kể đến như vai nữ chính Katniss Everdeen của seri phim điện ảnh đình đám The Hunger Games, vai Mystique trong X-Men: First Class và X-Men: Days of Future Past,... Jennifer Lawrence được xem là một trong 100 người có ảnh hưởng nhất năm 2013 do Tạp chí Time bình chọn. Cô đồng thời đã được vinh danh ở các giải thưởng điện ảnh lớn nhất như giải thưởng Quả cầu vàng và giải thưởng Viện Hàn lâm (giải Oscars) danh giá.

Đối với rất nhiều nhà phê bình và người hâm mộ, Jennifer Lawrence được nhận xét là một người khiêm tốn, trung thực và đáng tin cậy. Câu hỏi đặt ra là: Tại sao J-Law được ngợi khen và yêu quí trong khi các nữ diễn viên và người nổi tiếng khác thì không?

Mặc dù thường mắc những lỗi hài hước, Jennifer Lawrence vẫn được nhiều người yêu quí

Hiệu ứng sai lầm, còn gọi là hiệu ứng Pratfall, có lẽ sẽ giải thích được câu hỏi trên.

Hiệu ứng sai lầm (Hiệu ứng Pratfall) cho rằng sức hấp dẫn của một cá nhân tăng hoặc giảm sau khi họ phạm sai lầm tùy thuộc vào năng lực cá nhân của họ. Một người được xem là có năng lực sẽ được cho là dễ thương hơn sau khi phạm sai lầm, trong khi một cá nhân có năng lực trung bình lại sẽ được ít yêu thích hơn.

Vì những người nổi tiếng thường được xem là những người có năng lực, và thậm chí thường được thể hiện là hoàn hảo hoặc hoàn hảo ở một số khía cạnh nhất định, việc phạm phải những sai lầm nhỏ sẽ khiến họ trở nên đáng yêu với người khác.

Về cơ bản, những người không bao giờ phạm sai lầm được cho là kém hấp dẫn và ít được yêu thích hơn so với những người thỉnh thoảng mắc sai lầm. Sự hoàn hảo, hoặc sự quy kết hoàn hảo đối với một cá nhân nào đó tạo ra một khoảng cách nhận thức giữa họ với công chúng. Công chúng cảm thấy không thân thuộc và xa vời với khả năng bất bại của những người này. Điều này làm cho những người không bao giờ phạm sai lầm (hoặc không bao giờ nhìn thấy mắc phải sai lầm) không được yêu quí.

Ngược lại, nếu một người có năng lực trung bình hoặc thấp hơn người bình thường phạm phải sai lầm, anh ta hoặc cô ta sẽ bị cho là kém hấp dẫn hơn.

Con người phản ứng khác nhau trước sai lầm giống nhau của những người khác nhau

Hiện tượng này lần đầu tiên được mô tả bởi nhà tâm lý xã hội học Elliot Aronson vào năm 1966. Trong 50 năm kể từ đó, nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để cô lập các biến số và phân tích tác động của chúng đối với Hiệu ứng sai lầm - Hiệu ứng Pratfall, chẳng hạn như phân tích các yếu tố lòng tự trọng và giới tính.

Thí nghiệm ban đầu được thực hiện bởi Aronson bằng một thí nghiệm về phản ứng của 2 nhóm người đối với việc đổ cà phê.

Những người tham gia nghiên cứu được yêu cầu nghe đoạn ghi âm của một thí sinh trong một chương trình đố vui (do một diễn viên thủ vai). Trong nhóm thứ nhất, họ được cho nghe một "thí sinh" trả lời đúng 92% câu hỏi. Một nhóm khác nghe một bản ghi âm riêng bao gồm âm thanh từ bản ghi đầu tiên nhưng lần này nó có thêm âm thanh của thí sinh làm đổ một tách cà phê ở đoạn cuối. Kết quả là khi được yêu cầu đánh giá sự yêu thích đối với 2 thí sinh, những người tham gia nghiên cứu đã chọn thí sinh làm đổ cà phê.

Điều này có thể giải thích tại sao Jennifer Lawrence, người hay mắc những lỗi ngớ ngẩn như nói lắp trong các cuộc phỏng vấn hoặc thậm chí vấp ngã nhiều lần trên thảm đỏ, được xem là dễ thương. Những sai lầm này được xem là minh chứng cho sự hài hước của cô ấy, điều này khiến cô ấy trở nên đáng yêu và hấp dẫn hơn.

Mắc sai lầm khiến chúng ta "con người" hơn

Vì vậy, nếu bạn vấp ngã trên sân khấu hoặc trước mặt bạn bè, đừng quá lo lắng, sự hài hước của bạn sẽ được coi là dễ thương và đáng yêu. Trong trường hợp này, không chỉ những sai lầm không thường xuyên của bạn được chấp nhận, mà chúng còn có thể mang lại lợi ích cho bạn!

Theo kangyj - https://psych2go.net

Xem thêm Lý thuyết Kẻ ngốc hơn là gì?

Xem thêm Bitcoin và Lý thuyết Kẻ ngốc hơn

Tin mới

Sửa
TOP