Tại sao một số quốc gia lái xe bên trái trong khi các quốc gia khác lái xe bên phải?

Tại sao ở một số nơi người dân lái xe bên tay trái còn những nơi khác lại lái xe bên phải? Tại sao lại có sự khác biệt này?Câu trả lời cho những câu hỏi này khá thú vị và liên quan đến nhiều bối cảnh lịch sử. Chúng ta hãy xem tại sao điều này xảy ra.

Nguồn gốc của việc lái xe bên trái

Có một thực tế mà ai cũng biết là phần lớn mọi người thuận tay phải, có nghĩa là họ quen thuộc hơn khi sử dụng tay phải cho các hoạt động hàng ngày. Mặt khác, trong thế giới cổ đại, phương tiện giao thông phổ biến nhất là ngựa và xe ngựa. Trong đó, hai nhóm người trong thời kỳ lịch sử này có sử dụng ngựa nhiều nhất là thương nhân và binh lính. Việc điều khiển phương tiện bên trái giúp họ có không gian trống bên phía tay thuận của họ (phía bên phải). Một ví dụ tiêu biểu là việc các binh lính thường phải đeo kiếm bên tay trái để có thể rút kiếm bằng tay phải, việc này đồng thời khiến họ không thể cưỡi ngựa bên phải vì cần dành không gian bên tay thuận để sử dụng vũ khí.

Binh lính cưỡi ngựa bên trái để thuận tiện cho việc cầm vũ khí bên tay phải

Bởi vì phần lớn mọi người đều thuận tay phải, việc điều khiển phương tiện bên trái dần trở thành một thói quen, sau đó trở thành một quy tắc được tuân thủ ở hầu hết mọi nơi, nổi bật nhất là tại Anh Quốc. Vào những năm 1700, Anh Quốc thậm chí đã thông qua luật quy định bắt buộc về việc lưu thông ở bên trái đường.

Sự chuyển dịch sang lái xe bên phải

Trong nhiều thế kỷ, chỉ có hai nhóm người sử dụng ngựa tiêu biểu là binh lính và thương nhân được xem xét khi đưa ra các quy tắc giao thông. Tuy nhiên, sự ra đời và trỗi dậy của chủ nghĩa tư bản cũng như sự xuất hiện của các cuộc cách mạng những năm 1800 đã có tác động mạnh mẽ đến thế giới, kể cả trong khía cạnh độc đáo này.

Trong đó, tiêu biểu là hai cuộc cách mạng đầu những năm 1800 sau:

1.    Cuộc cách mạng công nghiệp: Cuối những năm 1700 và đầu những năm 1800 chứng kiến sự phát triển của chủ nghĩa tư bản và Cách mạng Công nghiệp, dẫn đến các phương thức sản xuất hiện đại và thúc đẩy quá trình sản xuất chung. Lượng hàng hóa được sản xuất với số lượng lớn không còn có thể được vận chuyển trong các phương tiện nhỏ lẻ mà thương nhân sở hữu. Lúc này các toa xe chở hàng bắt đầu tham gia vào hệ thống giao thông. Chúng là những container vận chuyển lớn cần được vận chuyển bởi một nhóm ngựa (và sau này là động cơ hơi nước). Các toa xe này thường không có ghế lái trung tâm và người lái xe sẽ ngồi trên một trong những con ngựa, ở phía bên trái, điều này sẽ cho phép anh ta điều khiển những con ngựa khác bằng tay phải. Do đó, các toa xe tự nhiên di chuyển sang bên phải đường.

2.    Cách mạng Pháp: Cách mạng Pháp đã tạo ra một sự phân chia rõ rệt giữa quý tộc và thường dân. Cuộc cách mạng nhanh chóng trở thành một cuộc cách mạng đẫm máu khi các tầng lớp nông dân, thường dân đứng lên chống lại giói quý tộc. Ở thời kỳ trước, giới quý tộc và những người có địa vị cao hơn trong xã hội sẽ đi bên trái đường, trong khi những người bình dân, như nông dân, sẽ đi bên phải. Để tồn tại trong cuộc cách mạng Pháp, phần lớn giới quý tộc đã phải thay đổi cách sống để hòa nhập với thường dân. Giới quý tốc bắt đầu đi ở phía bên phải đường để tránh không bị tách biệt và có thể bị giết.

Sự chiến thắng của cách mạng Pháp góp phần dẫn đến sự dịch chuyển sang hệ thống lái xe bên phải

Sự phân hóa hệ thống giao thông giữa các quốc gia

Ở Pháp, tất cả các phương tiện giao thông bắt đầu di chuyển ở phía bên phải sau năm 1794, khi một đạo luật chính thức được thông qua ở Pháp. Ngoài ra, sau cuộc cách mạng Pháp, Napoleon (quốc vương Pháp lên nắm quyền vào cuối cuộc cách mạng) đã chinh phục khắp châu Âu và truyền bá phương thức tham gia giao thông này đến các khu vực khác như Đức, Ba Lan, Thụy Sĩ, v.v. Trong khi đó, các quốc gia chống lại Napoleon tiếp tục duy trì cách di chuyển ở bên trái để thể hiện sự đối lập công khai đối với sự cai trị của Napoleon, tiêu biểu như Anh và Bồ Đào Nha.

Về sau, nước Anh đưa hệ thống giao thông bên trái của mình đến tất cả các thuộc địa trên thế giới. Do đó, một số quốc gia từng là thuộc địa của Anh ở Đông Phi, Nam Thái Bình Dương và Đông Nam Á tuân theo hệ thống này cho đến tận ngày nay. Ở các quốc gia thuộc địa khác như Hoa Kỳ chẳng hạn, phong trào chống lại Anh có tác động mạnh mẽ lên nền công nghiệp của nước này. Ví dụ, Khi Henry Ford cho ra đời chiếc ô tô Model-T có vô lăng ở bên trái (và vì vậy chiếc xe chỉ có thể được lái ở bên phải đường) đã ảnh hưởng đến xu hướng lái xe bên tay phải về sau của quốc gia cờ hoa này. Do một siêu cường như Hoa Kỳ chấp nhận lái xe bên phải, cùng với nhiều quốc gia khác, việc chọn lái xe bên nào trở thành một tuyên bố rằng quốc giá đó muốn được hòa nhập vào một khối quốc gia lớn hơn. Đến sau chiến tranh thế giới thứ hai, Thụy Điển là quốc gia duy nhất ở châu Âu duy trì việc lái xe bên trái. Do các hiệp định thương mại và mong muốn hòa nhập với phần còn lại của lục địa, rất nhiều áp lực quốc tế đã đặt lên đất nước Thụy Điển. Năm 1967, nước này cuối cùng đã đổi sang hệ thống giao thông bên phải.

Như vậy, vào thời cổ đại, lái xe bên phải hay bên trái chỉ là vấn đề về sự thuận tiện, không có bất kỳ quy tắc cụ thể nào. Chính nước Anh vào giữa những năm 1700 đã quyết định biến những điều này thành luật. Khi sự chuyển dịch sang lái xe bên phải diễn ra, một số nơi vẫn quyết định bên tham gia giao thông tùy theo sự thuận tiện, trong khi các quốc gia khác thay đổi dựa trên bối cảnh chính trị và lịch sử.

Theo:  scienceabc.com

Tại sao con người có ít lông?

Tại sao chó vẫy đuôi?

Tại sao chúng ta quên?

Tại sao con trai không được chơi với búp bê?

Tin mới

Sửa
TOP