Lệnh bảo thân Habeas Corpus là gì?

Lệnh bảo thân Habeas Corpus là một nguyên tắc pháp lý cổ xưa, một đặc quyền của công dân để chống lại những trường hợp bị giam giữ bất hợp pháp.

Lệnh bảo thân Habeas Corpus là gì?

"Habeas corpus" theo tiếng Latin có ý nghĩa “giữ xác thân”. Đây là nguyên tắc pháp lý cổ xưa cho phép một người hoặc người bảo hộ của họ có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan pháp luật cung cấp một mệnh lệnh đưa người bị giam giữ ra trước tòa để được chứng minh, phán xét rằng việc họ bị giam giữ có hợp pháp hay không.

Để được coi là có hiệu lực thi hành, một Lệnh bảo thân Habeas Corpus phải liệt kê các bằng chứng cho thấy việc giam giữ là không hợp pháp. Lệnh bảo thân Habeas Corpus chính là quyền được Hiến pháp Hoa Kỳ ban tặng cho các cá nhân được trình bày bằng chứng trước tòa cho thấy họ đã bị cầm tù oan hoặc bất hợp pháp.

Mặc dù tách biệt với quyền lập hiến của các bị cáo trong hệ thống tư pháp hình sự Hoa Kỳ, Lệnh bảo thân Habeas Corpus cho phép người Mỹ có quyền kiểm soát các tổ chức có thể giam cầm họ.

Lệnh bảo thân Habeas Corpus giúp bảo vệ người dân khỏi các trường hợp giam giữ mà không bị buộc tội

Ở một số quốc gia không có lệnh bảo thân / quyền nhân thân, chính phủ hoặc quân đội có thể tống giam tù nhân chính trị trong nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm mà không có buộc tội cụ thể đối với họ, đồng thời không để cho tù nhân được tiếp cận với luật sư hoặc các phương tiện để kháng cáo khác.

Lệnh bảo thân Habeas Corpus khác với việc kháng cáo trực tiếp, và thường chỉ được nộp sau khi việc kháng cáo đã thất bại.

Nguồn gốc của Lệnh bảo thân Habeas Corpus

Lệnh bảo thân Habeas Corpus hiện nay được Hiến pháp Hoa Kỳ bảo vệ. Tại Điều I, Mục 9 , khoản 2 của Hiến pháp Hoa Kỳ nêu rõ:

“Đặc quyền của Lệnh bảo thân Habeas Corpus sẽ không bị đình chỉ, trừ các trường hợp xảy ra sự nổi loạn hoặc sự xâm lược gây ảnh hưởng đến an toàn của cộng đồng yêu cầu cần phải đình chỉ nó.”

Tuy nhiên, từ trước Hiến pháp 1787, Habeas Corpus đã tồn tại và được người Mỹ sử dụng như một quyền lợi từ rất lâu trước Hiến pháp năm 1787. Người Mỹ thật ra được thừa hưởng Lệnh bảo thân Habeas Corpus từ những quy tắc thời Trung cổ của Anh Quốc. Nước Mỹ ban đầu là một thuộc địa nằm dưới sự kiểm soát của Anh, do đó Lệnh bảo thân Habeas Corpus là một trong những nội dung được thực dân Anh đưa vào các môn học dạy cho người bản địa.

Những tranh luận về Lệnh bảo thân Habeas Corpus

Công ước Hiến pháp Hoa Kỳ quy định cấm đình chỉ Lệnh bảo thân Habeas Corpus của người dân trong bất kỳ trường hợp nào, trừ các trường hợp xảy ra nổi loạn hay xâm lược ảnh hưởng đến an nguy quốc gia. Các điều kiện loại trừ này đã trở thành một trong những vấn đề được tranh luận sôi nổi nhất của các đại biểu quốc hội.

Đại biểu Maryland Luther Martin cho rằng quyền đình chỉ Lệnh bảo thân Habeas Corpus của người dân có thể được chính phủ liên bang sử dụng một cách tùy tiện và vi hiến để bác bỏ bất kỳ sự chống đối nào đối với chính phủ.

Tuy nhiên, rõ ràng là phần lớn các đại biểu tin rằng các điều kiện nguy cấp như chiến tranh hoặc xâm lược nên được cân nhắc trong việc đình chỉ các quyền của người dân.

Trong quá khứ, hai tổng thống Abraham Lincoln và George W. Bush đã cố gắng đình chỉ Lệnh bảo thân Habeas Corpus trong các giai đoạn chiến tranh. Tổng thống Lincoln tạm thời đình chỉ các quyền của người dân trong cuộc Nội chiến Nam Bắc 1861 - 1865. Năm 1866, sau khi kết thúc cuộc Nội chiến, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã khôi phục các quyền bảo thân của người dân. Tổng thống George W. Bush sau sự kiện khủng bố ngày 11/09/2001 cũng đã đình chỉ quyền bảo thân của những người đang bị quân đội Hoa Kỳ giam giữ tại vịnh Guantanamo, một căn cứ hải quân Cuba. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao đã bác bỏ hành động của Bush trong vụ kiện Boumediene v. Bush năm 2008. 

Lincoln và Bush là hai tổng thống từng đình chỉ hoặc cố gắng đình chỉ Lệnh bảo thân Habeas Corpus

 

Theo Robert Longley - thoughtco.com

Có phải chỉ có loài người mới được hưởng các quyền cơ bản?

Tại sao một số quốc gia lái xe bên trái trong khi các quốc gia khác lái xe bên phải?

Tại sao con người có ít lông?

Tại sao chó vẫy đuôi?

Tại sao chúng ta quên?

Tại sao con trai không được chơi với búp bê?

Tin mới

Sửa
TOP